Chwilio'r wefan
English

Hanes Neuadd Brangwyn

Mae stori dod â Phaneli Brangwyn a'r darluniau paratoadol i Abertawe yn un o fuddugoliaeth dros drychineb.

SYstyrir Syr Frank Brangwyn R.A. (1867 - 1956) yn un o artistiaid mwyaf cynhyrchiol ac amryddawn Prydain. Mae ei waith wedi derbyn canmoliaeth ryngwladol, ac mae paneli enfawr yr Ymerodraeth Brydeinig yn Abertawe ymysg rhai o enghreifftiau pwysicaf ei waith addurno ar raddfa fawr.

Mae Neuadd Brangwyn yn Neuadd y Ddinas yn enwog fel prif neuadd gyngherddau a chanolfan gynadleddau, ac mae'r paneli gwych ac unigryw hyn yn ei hategu.


Frank Brangwyn

Syr Frank Brangwyn R.A. (1867 - 1956)

1867 - Cafodd ei eni yn Bruges, Gwlad Belg (ei dad yn Gymro, ei fam yn Saesnes).  Roedd ei dad yn bensaer eglwysi ac yn grefftwr.

1885 - Arddangoswyd ei baentiad cyntaf yn yr Academi Frenhinol yn Llundain.

1887 - 1890au - Ymunodd â Gwirfoddolwyr y Llynges Frenhinol; teithiodd yn helaeth, gan gynnwys Rwsia a de Affrica dros yr ychydig flynyddoedd nesaf.  Arddangoswyd ei baentiadau'n rheolaidd yn yr Academi Frenhinol a lleoliadau eraill gan gynnwys Paris a Glasgow.  Cynhyrchodd ddarluniadau llyfrau hefyd a gwaith ffris/murluniau.

1898 - Arddangoswyd ei waith yn yr Academi Frenhinol, ond ni ddangosodd Brangwyn ei waith yno eto tan 1952 oherwydd beirniadaeth.

1904 - Cafodd ei ethol yn Aelod Gohebol o'r Academi Frenhinol.

1918 - Symudodd i Sussex; dyluniodd bafiliwn ar gyfer Amgueddfa Brangwyn, Tokyo, Japan (ni chafodd erioed ei adeiladu).

1924 - Bu farw ei wraig ar adeg ei lwyddiant mawr gydag arddangosiadau ledled y byd, gan gynnwys Llundain.

1925 - Cafodd gomisiwn ar gyfer yr Oriel Frenhinol, Tŷ'r Arglwyddi, i gofio am y Rhyfel Byd Cyntaf; gwrthodwyd y cynllun yn y pen draw ym 1932 a rhoddwyd y paneli i Neuadd y Ddinas newydd Abertawe ym 1934.

1952 - Cynhaliwyd arddangosfa enfawr o waith Brangwyn yn yr Academi Frenhinol, yn groes i'w ddymuniadau, ond dyma'r arddangosfa ôl-syllol gyntaf o waith gan artist byw a gynhaliwyd yno; roedd y gwaith ar fenthyg gan Gorfforaeth Abertawe.

1956 - Bu farw Syr Frank Brangwyn, R.A., yn 89 oed.


Neuadd Brangwyn heddiw

Mae'r paneli yn y Brangwyn yn dyst i weledigaeth greadigol yr artist, ond hefyd i'r cyngor am ddarparu amgylchedd dinesig a adeiladwyd i'r diben lle gallai'r cyhoedd fwynhau'r cyflawniad artistig hwn yn ddyddiol.

Heddiw, defnyddir yr adeilad ar gyfer swyddogaethau amrywiol. Caiff ei ddefnyddio'n rheolaidd gan Gerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC a chorau a pherfformwyr o bob rhan o'r wlad.

 


 

Wedi'i bweru gan GOSS iCM