Chwilio'r wefan
English

Annog y gymuned i helpu i adfywio adeilad nodedig hanesyddol yn Abertawe

Anogir pobl mewn cymuned hanesyddol yn Abertawe i sicrhau dyfodol cyffrous ar gyfer un o adeiladau enwocaf Cymru.

Tabernacle140918

Cynllunnir adfywio'r Tabernacl, Treforys, sy'n 146 mlwydd oed, a bydd preswylwyr lleol yn chwarae rôl allweddol yn y broses.

Mae'r adeilad, yng nghanol Treforys, yn un o ddau adeilad rhestredig Gradd 1 yn Abertawe, sef gradd swyddogol a roddir i adeiladau o ddiddordeb eithriadol yn unig.

Chwaraeodd Treforys rôl allweddol yn nhwf Abertawe fel pwerdy diwydiannol ac roedd y Tabernacl yn ganolbwynt i'r gymuned weithgar.

Mae Cyngor Abertawe am adennill ei statws fel lleoliad canolog, lleol.

Meddai'r Cyng. Robert Francis-Davies, Aelod y Cabinet dros Fuddsoddi, Adfywio a Thwristiaeth, "Y Tabernacl Treforys oedd calon y gymuned leol ar un adeg - a gall fod unwaith eto.

"Gofynnaf i bobl a sefydliadau lleol ddweud wrthym yr hyn sydd angen ei wneud gyda'r adeilad a'r syniadau sydd ganddynt."

Gofelir am yr adeilad gan ddau gorff elusennol: Cynulleidfa Y Tabernacl Treforys ac Ymddiriedolaeth Capel y Tabernacl

Mae'r gynulleidfa'n helpu i ariannu'r ymddiriedolaeth gyda digwyddiadau fel cyngherddau a gweithgareddau cymunedol.

Meddai'r Cyng. Francis-Davies, "Hoffwn eu cefnogi gyda'u prosiectau ar gyfer y dyfodol yn y Tabernacl a sicrhau ei fod yn lleoliad sy'n ffynnu oherwydd treftadaeth, cymuned a diwylliant Treforys."

Daw cynllun adfywio'r cyngor i rym ar adeg lle mae'r adeilad mewn cyflwr gwell nag erioed. Fodd bynnag, defnyddir yr adeilad am amser penodol yn unig bob wythnos.

Lleolir swyddog y cyngor, Jacqualyn Box, yn y Tabernacl erbyn hyn, lle y bydd yn casglu barn pobl a sefydliadau ar draws y gymuned ac yn deall eu dyheadau. Bydd y rhain yn cynnwys lleoliadau y gall y Tabernacl blethu â nhw yn y dyfodol.

Trefnwyd digwyddiad lansio ar gyfer ei phrosiect 18 mis, a allai arwain at geisiadau ar gyfer cyllid i gyrff megis Cronfa Dreftadaeth y Loteri (HLF).

Y cynllun adfywio - Y Tabernacl Treforys: Cynnal ar gyfer Cenedlaethau'r Dyfodol - ariennir hyn gan yr HLF fel rhan o'r Rhaglen Treftadaeth Gydnerth.

Mae dyfarniad yr HLF gwerth £71,300 yn cefnogi gwaith y swyddog datblygu rhan-amser, Jacqualyn, i ddatblygu cynllun busnes a chynllun codi arian. Bydd hyn yn cynnwys datblygu model llywodraethu a rheoli newydd ar gyfer y capel. Bydd yn ystyried newidiadau cyfreithiol angenrheidiol ar gyfer ffordd newydd o weithio, yn dod o hyd i ffyrdd ategol newydd o ddefnyddio'r adeilad a fydd yn creu incwm er mwyn sicrhau ei fod yn gynaliadwy ac yn datblygu ac yn cefnogi gwirfoddolwyr. 

Ar ddiwedd y cyfnod 18 mis, cynhelir digwyddiad a chyflwynir dogfennau i rannu dysgu ac arfer da ar gyfer grwpiau a sefydliadau eraill sy'n wynebu heriau tebyg.

Meddai Jacqualyn Box, "Mae'r Tabernacl yn adeilad arbennig ac yn rhan allweddol o dreftadaeth ddiwylliannol gyfoethog Abertawe.

"Byddai'n ardderchog gweld gweithgareddau treftadaeth, cymunedol a diwylliannol yn cael eu cynnal yma bob dydd. Hoffwn sicrhau bod yr adeilad mawreddog hwn yn cysylltu'n dda â'r gymuned leol ac yn dod yn lleoliad y mae pobl a grwpiau yn yr ardal yn dod i'w gefnogi ac yn teimlo ei fod yn lle ar eu cyfer.

"Dros yr wythnosau nesaf, edrychaf ymlaen at gwrdd â nifer o bobl, busnesau a sefydliadau sydd â diddordeb mawr yn yr adeilad. Hoffwn ddarganfod yr hyn y mae ei angen ar gymuned Treforys.

Mae'r prosiect hwn yn bwysig iawn i mi, gan fy mod wedi canu a pherfformio yn y capel flynyddoedd yn ôl ac rwyf am i'r adeilad gael dyfodol cadarnhaol. Rwy'n falch o gael y cyfle i roi bywyd newydd iddo."

Meddai Richard Bellamy, Pennaeth yr HLF yng Nghymru, "Diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, gall ceidwaid adeiladau hanesyddol gael mynediad at arian Treftadaeth Gydnerth er mwyn archwilio opsiynau ar gyfer defnyddio, rheoli a gweinyddu adeiladau hanesyddol mewn ffordd gynaliadwy.

"Bydd Ymddiriedolaeth Capel y Tabernacl, mewn partneriaeth â Chyngor Abertawe, yn ymgysylltu â rhanddeiliaid lleol, yn archwilio ffynonellau incwm newydd ac yn cryfhau llywodraethu Capel y Tabernacl, un o'r capeli enwocaf yng Nghymru."

Meddai David Gwyn John, ysgrifennydd y Tabernacl, "Rwy'n ddiolchgar i bawb sy'n gysylltiedig â'r prosiect newydd hwn a fydd yn helpu i gadw'r adeilad cofrestredig unigryw hwn ar gyfer cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol. Bydd y gwaith y mae Jacqualyn Box yn ei wneud yn cynyddu ymwybyddiaeth o'r Tabernacl yn ein cymuned."

Meddai Huw Tregelles Williams, cydlynydd Grŵp Llywio'r Tabernacl, "Roedd codi'r adeilad eiconig hwn ym 1872 yn fenter uchelgeisiol; a bu'n werth chweil ei adfer i'w gyn-ogoniant; a bydd angen sicrhau ei fod yn bodloni gofynion cyfreithiol wrth i'r gynulleidfa a'r arian leihau trwy ddefnyddio gweithgareddau cymunedol a ffynonellau incwm. Rwy'n croesawu partneriaethau gyda Chyngor Abertawe a chyrff eraill er mwyn cyrraedd y nod hwn."

Meddai Christine Moore, o ymddiriedolaeth adeiladau crefyddol Cymru, Addoldai Cymru, "Byddai Addoldai Cymru, fel y sefydliad a grëwyd i gefnogi capeli pwysig yng Nghymru, yn croesawu'r cyfle i weithio gyda'r Tabernacl er mwyn rhoi dyfodol llwyddiannus i'r adeilad."

Llun Robert Francis-Davies, Aelod y Cabinet dros Fuddsoddi, Adfywio a Thwristiaeth, ar y chwith, yn y Tabernacl Treforys gyda (o'r chwith) Christine Moore o Addoldai Cymru, swyddog y cyngor, Jacqalyn Box, a David Gwyn John a Huw Tregelles Williams o'r Tabernacl.


Wedi'i bweru gan GOSS iCM