Toglo gwelededd dewislen symudol

Budd-daliadau i barau o oed cymysg (COVID-19)

Defnyddir y term pâr oed cymysg gan yr Adran Gwaith a Phensiynau ar gyfer dau berson sy'n byw gyda'i gilydd yn yr un cartref fel partneriaid, lle mae un yn hŷn nag oedran pensiwn y wladwriaeth a'r llall yn iau nag oedran pensiwn y wladwriaeth.

Mae Oedran Pensiwn y Wladwriaeth yr un peth i fenywod a dynion ar hyn o bryd, sef 66 oed.

Pam y mae bod yn bâr oedran cymysg yn bwysig os oes angen i chi hawlio budd-daliadau?

  • Ers 15 Mai 2019 mae'n effeithio ar ba fudd-daliadau prawf modd y mae gennych hawl iddynt.
  • Mae hawl i fudd-daliadau prawf modd yn dibynnu ar lefel eich incwm a'ch cyfalaf.
  • Os oes angen i chi wneud hawliad newydd ar gyfer budd-daliadau prawf modd ac rydych yn rhan o bâr oedran cymysg, bydd angen i chi wneud cais am fudd-daliadau oed gweithio, sy'n golygu cyflwyno cais newydd am Gredyd Cynhwysol, sydd fel arfer yn llai hael, yn y swm y mae gennych hawl i'w gael yn ogystal â'r rheolau cyfalaf.

Mae ein hincwm wedi gostwng oherwydd Coronafeirws, pa fudd-daliadau allwn ni eu hawlio?

  • Y peth cyntaf dylech chi ei wneud bob amser yw gwirio bod yr aelod oedran pensiwn o'r pâr wedi cyflwyno cais am unrhyw hawl i bensiwn y wladwriaeth: 
  • Os yw'r naill neu'r llall ohonoch yn weithiwr, ydych chi'n gymwys dan Gynllun Cadw Swyddi drwy gyfnod y Coronafeirws ar gyfer gweithwyr ffyrlo? Gweler ein gwybodaeth am y Cynllun Cadw Swyddi drwy gyfnod y Coronafeirws a'r wybodaeth ddiweddaraf am y Cynllun Cadw Swyddi drwy gyfnod y Coronafeirws.
  • Os ydych yn derbyn Credyd Treth Gwaith ar hyn o bryd a'ch bod wedi cael eich rhoi ar ffyrlo, mae gennych hawl o hyd i dderbyn Credydau Treth.
  • Os ydych yn derbyn Credyd Treth Gwaith ac mae eich oriau gwaith wedi'u lleihau dros dro oherwydd COVID-19 ac nad ydych bellach yn bodloni'r isafswm oriau y disgwylir i chi weithio; mae'r Llywodraeth wedi cadarnhau y byddwch yn dal i dderbyn eich taliadau credyd treth arferol ar yr amod eich bod yn dal yn gyflogedig neu'n hunangyflogedig. Ni fydd hyn yn gymwys os byddwch yn colli eich swydd, yn cael eich diswyddo neu'n rhoi'r gorau i fasnachu. Bydd CThEM yn parhau i'ch trin fel petaech yn gweithio'ch oriau arferol nes bod y Cynllun Cadw Swyddi yn dod i ben ar ddiwedd mis Medi 2021, hyd yn oed os nad ydych yn defnyddio'r cynllun.
  • Os yw eich oriau wedi'u lleihau yn barhaol neu os ydych wedi dod yn ddi-waith ac roeddech yn derbyn Credyd Treth Gwaith - gallwch fod yn gymwys i dderbyn Credydau Treth am 4 wythnos arall.
  • Os yw'r naill neu'r llall ohonoch yn hunangyflogedig, mae'n bosib eich bod yn gymwys ar gyfer  Y Cynllun Cymorth Incwm i'r Hunangyflogedig drwy gyfnod Coronafeirws. Gweler ein gwybodaeth ddiweddaraf am grant y Cynllun Cymorth Incwm i'r Hunangyflogedig drwy gyfnod Coronafeirws.
  • Os ydych yn weithiwr sy'n sâl (naill ai oherwydd Coronafeirws neu reswm arall), efallai y bydd gennych hawl i Dâl Salwch Statudol):
    • Tâl Salwch Statudol yw'r cam budd-dal cyntaf i bobl sy'n gweithio ar hyn o bryd ac sy'n ennill o leiaf £120 yr wythnos (o 06/04/2020).
    • nid oes unrhyw derfyn oedran ar gyfer Tâl Salwch Statudol, os ydych yn weithiwr dros oedran pensiwn y wladwriaeth, mae gennych hawl o hyd.
    • os ydych yn derbyn Credyd Treth Gwaith, ystyrir eich bod yn gwneud gwaith am dâl wrth dderbyn Tâl Salwch Statudol, ac felly rydych yn parhau i fod yn gymwys.
    • caiff Tâl Salwch Statudol ei dalu gan eich cyflogwr a gellir defnyddio tâl salwch cytundebol eich cyflogwr ei ychwanegu ato.
    • os na allwch weithio oherwydd Coronafeirws, o 13/03/20, gellir talu Tâl Salwch Statudol o'r diwrnod cyntaf y byddwch yn absennol oherwydd salwch yn hytrach na'r 4ydd diwrnod arferol.
    • mae methu â gweithio oherwydd Coronafeirws yn cynnwys pobl sydd wedi eu cadarnhau fel rhai sy'n dioddef o Coronafeirws, ond hefyd y rheini sydd â symptomau a amheuir o fod yn Coronafeirws sydd, yn unol â chanllawiau'r Llywodraeth, yn hunanynysu gartref am 7 niwrnod neu'n byw yn yr un aelwyd â rhywun sydd â symptomau Coronafeirws ac yn aros gartref am 14 diwrnod, yn cael eu hystyried yn rhai nad ydynt yn gallu gweithio ac sydd â hawl i Dâl Salwch Statudol.
    • os oes angen i chi ddarparu tystiolaeth i'ch cyflogwr fod angen i chi aros gartref oherwydd bod gennych symptomau Coronafeirws, neu rydych yn byw gyda rhywun sydd â symptomau, gallwch gael Nodyn Ynysu yn https://111.nhs.uk/covid-19/.   
    • mae Tâl Salwch Statudol (o 06/04/20) yn talu £95.85 yr wythnos a gellir ychwanegu ato drwy fudd-daliadau prawf modd.
  • Os mai chi yw'r partner iau dan oedran pensiwn, ac rydych yn awr yn sâl, efallai y bydd gennych hawl i'r 'math newydd' o Lwfans Cyflogaeth a Chymorth cyfrannol. Ni allwch hawlio hwn os ydych dros oedran pensiwn:
    • Mae hawl i hawliadau newydd ar gyfer y math newydd o Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn seiliedig ar a ydych wedi talu neu wedi derbyn cyfraniadau Yswiriant Gwladol digonol dros y tair blynedd diwethaf, naill ai ar ôl y cyfnod Tâl Salwch Statudol 28 wythnos, neu o ddechrau'r cyfnod salwch os ydych yn weithiwr nad oes gennych hawl i Dâl Salwch Statudol neu'n hunangyflogedig: https://www.gov.uk/guidance/new-style-employment-and-support-allowance#how-to-apply
    • Os ydych yn hunangyflogedig ac wedi talu digon o gyfraniadau Yswiriant Gwladol, mae gennych hawl i wneud cais hefyd.
    • Gellir ychwanegu ato drwy fudd-daliadau prawf modd.
    • Ni fydd y saith niwrnod aros am y Math Newydd o Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn berthnasol os na allwch weithio oherwydd Coronafeirws yn unol â'r canllawiau uchod ar gyfer Tâl Salwch Statudol.
  • Os mai chi yw'r partner iau dan oedran pensiwn, ac rydych wedi dod yn ddi-waith (gwiriwch gyda'ch cyflogwr blaenorol os oeddech chi'n gyflogedig o hyd ar 2 Mawrth 2021, gan y gallech gael eich cynnwys yn y Cynllun Cadw Swyddi fel uchod), efallai y byddwch yn gymwys i hawlio'r Math newydd o Lwfans Ceisio Gwaith Cyfrannol. Ni allwch hawlio hwn os ydych dros oedran pensiwn:
    • Yn yr un modd â'r Math Newydd o Lwfans Cyflogaeth a Chymorth uchod, mae'r hawl i gael y Math Newydd o Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol dros y tair blynedd flaenorol: https://www.gov.uk/guidance/new-style-jobseekers-allowance#how-to-claim
    • Gellir ychwanegu ato drwy Gredyd Cynhwysol.
    • Mae angen i chi fod ar gael i weithio ac yn chwilio am waith, fodd bynnag mae'r rheolau hyn wedi'u llacio ar hyn o bryd oherwydd Coronafeirws ac ni fydd angen i chi fynd i'r ganolfan waith i 'gofrestru' ar hyn o bryd, a chynhelir apwyntiadau'r ganolfan waith dros y ffôn ar hyn o bryd.
    • Cyfyngir yr hawl i'r Math newydd o Lwfans Ceisio Gwaith i chwe mis.
  • Telir yr holl fudd-daliadau uchod i'r hawlydd yn unig, ac ni thelir unrhyw gostau ychwanegol i'ch partner. Gall y partner hŷn hawlio pensiwn y wladwriaeth, neu Dâl Salwch Statudol a gall y partner iau hawlio'r Math Newydd o Lwfans Cyflogaeth a Chymorth, y Math Newydd o Lwfans Ceisio Gwaith neu'r Tâl Salwch Statudol ac ni effeithir ar yr hawl gan unrhyw incwm neu gyfalaf arall a all fod gennych. Dyna pam ein bod bob amser yn argymell gwirio unrhyw hawl i'r budd-daliadau Statudol a delir gan eich cyflogwr a'r budd-daliadau Yswiriant Gwladol yn gyntaf.

Mae gennym incwm isel, pa fudd-daliadau prawf modd y gallwn eu hawlio?

  • Nid oes digon o bobl yn hawlio budd-daliadau prawf modd- peidiwch â thybio nad oes gennych hawl, mae'r hawl yn dibynnu ar eich amgylchiadau unigol a gall ychwanegu at eich incwm hyd yn oed os ydych chi neu'ch partner yn gweithio. Os ydych yn ansicr, gofynnwch am wiriad budd-dal.
  • Os ydych yn atebol i dalu Treth y Cyngor, cysylltwch â ni ynghylch hawlio Gostyngiad Treth y Cyngor
    • Mae angen i'ch cyfalaf fod yn llai na £16,000 os nad ydych yn derbyn Gwarant Credyd Pensiwn Gwarantedig.
    • Gellir ei hawlio p'un a ydych yn gweithio neu beidio, ac nid oes unrhyw gyfyngiadau ar barau oedran cymysg sy'n gwneud hawliad.
  • Os ydych eisoes yn derbyn Gostyngiad Treth y Cyngor ac mae eich incwm neu'ch amgylchiadau wedi newid, mae'n rhaid i chi adrodd am y newid ar-lein neu e-bostiwch budd-daliadau@abertawe.gov.uk.
  • Os nad ydych yn derbyn unrhyw fudd-daliadau prawf modd eraill ar hyn o bryd (Credyd Pensiwn, Budd-dal Tai, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Seiliegig ar Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm neu Gymhorthdal Incwm), fel pâr oed cymysg, bydd angen i chi wneud cais newydd am Gredyd Cynhwysol nes bod y partner ieuengaf yn cyrraedd oedran pensiwn.
    • Gellir hawlio Credyd Cynhwysol os ydych yn gweithio neu beidio ac mae'n cynnwys symiau ar eich cyfer chi a'ch partner, costau tai, plant/pobl ifanc dibynnol, bod yn ofalwr neu fod â gallu cyfyngedig ar gyfer gweithgaredd sy'n gysylltiedig â gwaith.
    • Mae'r swm y Credyd Cynhwysol y byddwch yn ei dderbyn fel pâr yn llawer is nag o dan Gredyd Pensiwn, fodd bynnag mae'r swm wedi cae ei gynyddu £20 yr wythnos tan fis Medi 2021 oherwydd Coronafeirws.
    • Mae costau tai ar gyfer rhent cymwys neu daliadau gwasanaeth cymwys. Os oes gennych forgais, yr unig help sydd ar gael yw benthyciad a sicrhawyd yn erbyn eich tŷ, ac mae'n rhaid eich bod chi heb gael unrhyw incwm a rhaid i chi aros am gyfnod o naw mis cyn y gallwch gael unrhyw help. Os oes gennych forgais, siaradwch â'ch benthyciwr am y seibiant talu tri mis oherwydd Coronafeirws. Dylech bob amser geisio cyngor ariannol cyn cael benthyciad wedi'i sicrhau yn erbyn eich cartref. 
    • Rhaid i chi gael cyfalaf dan £16,000 - mae hyn yn golygu unrhyw gynilion neu fuddsoddiadau ac unrhyw eiddo nad ydych yn byw ynddo fel eich cartref. Mae cyfalaf rhwng £6,000 a £16,000 yn lleihau faint o Gredyd Cynhwysol y gallech fod yn gymwys i'w gael.
    • Fel arfer, mae angen gwneud a chynnal hawliadau Credyd Cynhwysol ar-lein: https://www.gov.uk/universal-credit/how-to-claim.
    • Os na allwch gyflwyno cais ar-lein, ffoniwch y llinell gymorth Credyd Cynhwysol ar 0800 328 5644.
    • Oherwydd Coronafeirws, cynhelir apwyntiadau'r ganolfan waith dros y ffôn ar hyn o bryd. 
    • Bydd angen i chi wirio'ch hunaniaeth - gellir gwneud hyn drwy ddefnyddio gwefan yr Adran Gwaith a Phensiynau.
      • Mae'r rhan fwyaf o gyfarfodydd wyneb yn wyneb yn y Ganolfan Swyddi wedi'u gohirio o hyd a chysylltir â chi'n bennaf trwy alwadau ffôn, e-bost neu eich dyddiaduron ar-lein.
    • Mae Credyd Cynhwysol yn fudd-dal misol a bydd yn rhaid i chi aros o leiaf bum wythnos cyn eich taliad cyntaf. Gallwch ofyn am flaendal, sy'n fenthyciad di-log ond a gaiff ei ddidynnu ar uchafswm o 30% (25% o fis Ebrill 2021) o'ch lwfans safonol parhaus, felly gallwch gael eich talu heb orfod aros pum wythnos ond bydd y swm misol sydd gennych i fyw arno yn llai tan i'r benthyciad gael ei ad-dalu.
    • Bydd eich 'ymrwymiad hawlydd' yn nodi beth yw'r gofynion sy'n gysylltiedig â gwaith ar gyfer pob un ohonoch chi, ni fydd gan y partner sydd dros oedran pensiwn unrhyw ofynion yn gysylltiedig â gwaith ond mae'n rhaid iddo gytuno a llofnodi eu hymrwymiad fel hawlydd. Bydd gofynion cysylltiedig â gwaith y partner iau yn dibynnu ar ei amgylchiadau, ond yn y tymor byr mae lefel y gofynion sy'n gysylltiedig â gwaith yn gostwng oherwydd Coronafeirws. Y rhagosodiad ar gyfer y partner iau fel rheol fydd gofynion sy'n ymwneud â'r gwaith - rydych yn chwilio am waith oni bai eich bod yn cael eich derbyn fel rhywun sy'n sâl, yn ofalwr, yn gweithio ac yn ennill digon neu'n gyfrifol am blant ifanc.
    • Pan fyddwch chi'n cyrraedd oedran pensiwn y wladwriaeth, ni fydd gennych hawl mwyach i Gredyd Cynhwysol yna gallwch hawlio Credyd Pensiwn: https://www.gov.uk/pension-credit/how-to-claim

Rydym eisoes yn erbyn Credyd Pensiwn, ydy hyn yn effeithio arnom?

  • Os ydych eisoes yn derbyn Gwarant Credyd Pensiwn neu Fudd-dal Tai dan y rheolau oedran pensiwn, byddwch yn parhau i fod â hawl oni bai fod newid yn eich amgylchiadau sy'n golygu nad yw hi'n bosib i chi hawlio mwyach e.e. cynnydd yn eich incwm:
    • Er bod y rhan fwyaf o gyfleoedd swyddi newydd yn gyfyngedig ar hyn o bryd, efallai eich bod yn un o bâr o oedrannau cymysg a arferai weithio i'r GIG ac sy'n ystyried dychwelyd i'r gwaith oherwydd yr argyfwng presennol.
    • Dylech fod yn ymwybodol y gallai hyn gael goblygiadau tymor hir o safbwynt budd-daliadau oherwydd gallai eich incwm dros dro olygu bod eich incwm yn rhy uchel i barhau i fod â'r hawl i dderbyn Credyd Pensiwn a/neu Fudd-dal Tai oedran pensiwn.
    • Os bydd hyn yn golygu nad oes gennych hawl mwyach i dderbyn Gwarant Credyd Pensiwn na'r Budd-dal Tai oedran pensiwn, pan fydd y gyflogaeth dros dro hon yn dod i ben, ni fyddwch yn gallu eu hawlio eto a bydd angen i chi hawlio Credyd Cynhwysol, sy'n llawer llai hael.Gallai hyn fod â goblygiadau ariannol difrifol yn y tymor hir, yn enwedig os bydd ychydig o flynyddoedd cyn i'r partner iau gyrraedd oedran pensiwn.

Rydym yn derbyn Budd-dal Tai ar hyn o bryd ac mae'r partner hŷn ar fin cyrraedd Oedran Pensiwn y Wladwriaeth, sut bydd hyn yn effeithio arnom?

(drwy hyn, rydym yn golygu bod y ddau ohonoch o dan Oedran Pensiwn y Wladwriaeth ar hyn o bryd - gall hyn fod yn faes cymhleth, yn enwedig os yw aelod hŷn y cwpwl eisoes dros Oedran Pensiwn y Wladwriaeth a dylech geisio cyngor)

  • Os ydych yn hawliwr Budd-dal Tai ac rydych ar fin cyrraedd Oedran Pensiwn y Wladwriaeth, bydd eich hawl i Fudd-dal Tai yn dod i ben.  
  • Ni allwch wneud cais newydd am fudd-dal tai oherwydd eich bod bellach yn gwpwl oedran cymysg (h.y. bydd eich partner dan oedran pensiwn y wladwriaeth o hyd); i gael help tuag at eich rhent, bydd yn rhaid i chi hawlio Credyd Cynhwysol.  
  • Bydd yn rhaid i chi hawlio Credyd Cynhwysol ar y cyd gan olygu y bydd unrhyw hawl i fudd-daliadau prawf modd rydych chi a'ch partner o bosib yn eu derbyn yn dod i ben (e.e. Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Seiliedig ar Incwm Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar Incwm; Cymhorthdal Incwm; Credyd Treth Gwaith; Credyd Treth Plant).