Chwilio'r wefan
English
galon

Cadwraeth Castell Ystumllwynarth

Mae Castell Ystumllwynarth yn dyddio'n ôl i'r 12fed ganrif, ac mae wedi cael gwaith cadwraeth helaeth dros y blynyddoedd diwethaf.

Yn hydref 2010 dechreuwyd ar y gwaith hanfodol i ddiogelu adeiledd y castell. Ariannwyd y prosiect partneriaeth gwerth £3.1 miliwn gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, Llywodraeth Cymru, Cadw, Croeso Cymru, Cronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop (ERDF) a Dinas a Sir Abertawe gyda chefnogaeth aruthrol gan Gyfeillion Castell Ystumllwynarth, grwp lleol o wirfoddolwyr. 

Prif gontractwr y prosiect yw WRW Construction Ltd, Llanelli a'r penseiri yw Davies Sutton Architects, Caerdydd.

Heneb adfeiliedig fu Castell Ystumllwynarth ers tro byd yr oedd ei waliau carreg trwchus yn gartref i frenhinoedd, arglwyddi ac arglwyddesau rhwng y 12fed ganrif a'r 13eg ganrif. Adeiladwyd y castell yn wreiddiol i fod yn gadarnle ac i gadw pobl allan. Roedd 2010 yn ddechrau cyfnod newydd yn ei hanes.

 

Dechreuodd gwaith i adeiladu mannau mynediad a llwybrau cerdded newydd i alluogi amrywiaeth eang o bobl i gael mynediad i'r castell ac i ailgysylltu'r adeiledd â phentref glan môr Fictoraidd y Mwmbwls.

Darparwyd cyfleusterau ymwelwyr yng Nghapel Alina na fu erioed ar agor i'r cyhoedd o'r blaen a gosodwyd pont wydr ar lefel y capel er mwyn cynrychioli haen 2011 o hanes yn cael ei hychwanegu at yr adeiledd canoloesol.

Rhwng mis Gorffennaf 2011 a mis Medi 2011, denwyd 13,000 o ymwelwyr i'r castell er bod y gwaith yn parhau. Rhwng mis Hydref 2011 a mis Mai 2012 gwnaed gwaith ychwanegol i adfer yr adeileddau adfeiliedig sy'n sefyll ar ben y creigwely calchfaen o fewn waliau'r castell. 

Yn ystod y gwaith, mae darganfod murluniau, arysgrifau, darnau arian a grisiau o fewn grisiau o'r Oesoedd Canol wedi creu posau i gadwraethwyr a phenseiri eu datrys. 

Ym mis Mehefin 2012, datgelwyd labyrinth canoloesol cyfan o gromgelloedd, siambrau ac ystafelloedd ym muriau'r castell i bobl eu darganfod.

Wedi'i bweru gan GOSS iCM