Chwilio'r wefan
English

Gwneud penderfyniadau am eich iechyd, eich lles a'ch arian.

Pwy sy'n penderfynu pan nad ydych chi'n gallu?

  • Oes gennych chi salwch, anaf neu anabledd sydd o bosib yn peri anawsterau i chi wrth wneud penderfyniadau?
  • Ydych chi'n gofalu am, yn adnabod neu'n gweithio gyda rhywun sy'n cael trafferth gwneud penderfyniadau?
  • Ydych chi am baratoi ymlaen llaw rhag ofn na fyddwch yn gallu gwneud penderfyniadau pwysig drosoch eich hun yn y dyfodol?

Os felly, mae deddfwriaeth a all helpu, a chamau gweithredu y gallwch eu cymryd i gynllunio ar gyfer y dyfodol.

Y Ddeddf Galluedd Meddyliol 

Mae'r Ddeddf Galluedd Meddyliol 2005 yn amddiffyn pobl 16 oed neu'n hŷn nad ydynt â'r gallu meddyliol i wneud penderfyniadau drostynt eu hunain. Mae hefyd yn rhoi'r pŵer i bobl sy'n ymddangos nad ydynt yn gallu gwneud unrhyw benderfyniad, ond mewn gwirionedd yn gallu gwneud penderfyniadau penodol, neu wneud penderfyniadau ar adegau penodol.

Atwrneiaeth Arhosol

Dogfen gyfreithiol yw Atwrneiaeth Arhosol (LPA) sy'n caniatáu i chi benodi rhywun (a elwir yn atwrnai) i wneud penderfyniadau ar eich rhan pe bai amser yn dod pan fydd angen gwneud penderfyniadau ac ni allwch wneud y penderfyniadau hynny eich hunain, h.y. nid oes gennych y gallu meddyliol, efallai o ganlyniad i salwch neu ddamwain.

Mae dau fath o Atwrneiaeth Arhosol

  •  eiddo a materion ariannol
  •  iechyd a lles

Gallwch ddewis i wneud un o'r rhain yn unig, neu'r ddau. Mae'n rhaid cofrestru LPA gyda Swyddfa'r Gwarcheidwad Cyhoeddus cyn y gellir ei defnyddio.

Mae Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru a'r Swyddfa'r Gwarcheidwad Cyhoeddus wedi gweithio mewn partneriaeth i ddatblygu arweiniad syml i Atwrniaeth ArhosolYn agor mewn ffenest newydd.

Am fwy o wybodaeth, ac i gael y ffurflenni sydd eu hangen arnoch er mwyn penodi atwrnai, ewch i Gov.uk - Lasting power of attorney, being in care and your financial affairsYn agor mewn ffenest newydd (yn Saesneg).

Wedi'i bweru gan GOSS iCM