Toglo gwelededd dewislen symudol

Ffeithiau Allweddol am Abertawe

Abertawe mewn ffigurau.

  • Abertawe yw'r ail ddinas fwyaf yng Nghymru a'r ganolfan ranbarthol ar gyfer de-orllewin Cymru.
  • Arwynebedd tir: 379.7 cilomedr sgwâr - tua 69.5% yn wledig a 30.5% yn ddinesig. 1
  • Poblogaeth: 238,500 (Cyfrifiad 2021) - yr ail awdurdod unedol mwyaf yng Nghymru - gyda dwysedd poblogaeth o 632 person y km sgwâr. (Cymru: 150). 2
  • Newid poblogaeth: Nododd Cyfrifiad 2021 fod poblogaeth breswyl arferol Abertawe tua 500 neu 0.2 y cant yn llai na chyfanswm Cyfrifiad 2011. 3
  • Genedigaethau a Marwolaethau: Ganed 2,067 o fabanod yn Abertawe yn 2021, a chofrestrwyd 2,747 o farwolaethau yn y flwyddyn honno. 4
  • Disgwyliad oesadeg genedigaeth yn Abertawe bellach yw 77.5 o flynyddoedd i wrywod (Cymru 78.3) a 81.8 i fenywod (Cymru 82.1); ac mae disgwyliad oes iach yn 61.9 o flynyddoedd i wrywod a 60.5 mlynedd i fenywod. 5
  • Tai: Mae Abertawe'n cynnwys tua 112,100 o anheddau (Mawrth 2020), gyda 65.5% (73,400) o'r holl stoc dan berchnogaeth breswyl; 21,300 (19.0%) yn dai rhentu cymdeithasol ac 17,400 (15.5%) wedi'u rhentu'n breifat. 6
  • Aelwydydd: Mae 105,00 o aelwydydd ag o leiaf un preswylydd arferol yn Abertawe (Cyfrifiad 2021), sy'n cynyddu 1,500 (+1.4%) ers y Cyfrifiad blaenorol yn 2011. 7
  • Mae Cyngor Abertawe yn cynnwys 32 o wardiau etholiadol, a gynrychiolir gan 75 o gynghorwyr. 8
  • Ysgolion: Mae 93 o ysgolion a gynhelir gan yr awdurdod lleol yn Abertawe (Chwefror 2022) gan gynnwys 77 o ysgolion cynradd ac 14 o ysgolion uwchradd.  Mae 12 o ysgolion Cymraeg i'w cael. 9
  • Disgyblion: Mae ysgolion Abertawe'n cynnwys 35,902 o ddisgyblion (pob oed), gyda 28,786 rhwng 5 a 15 oed (Chwefror 2022). 9
  • Addysg Uwch a Phellach: Mae Abertawe'n gartref i ganolfannau campws ar gyfer Prifysgol Abertawe, Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant, a Choleg Gŵyr Abertawe sydd, at ei gilydd yn cefnogi tua 29,000 o fyfyrwyr amser llawn (2020-21). 10
  • Cymwysterau: Mae gan 62.0% o breswylwyr Abertawe sydd rhwng 16 a 64 oed gymwysterau hyd at lefelau 3 a 4 NVQ (2021) - 58.2% yng Nghymru. 11
  • Y Gymraeg: Yn 2011, roedd 11.4% o bobl yn Abertawe a oedd yn dair oed neu'n hŷn yn gallu siarad Cymraeg. 12
  • Ethnigrwydd: Roedd gan Abertawe boblogaeth lleiafrif ethnig (nad ydynt yn wyn) o oddeutu 14,300 yn 2011 - 6.0% o'r holl boblogaeth.12
  • Gwlad enedigol: Yn 2021, ganed 75% o boblogaeth Abertawe yng Nghymru, gydag 22,500 (9.4%) o breswylwyr wedi'u geni y tu allan i'r DU. 12
  • Allbwn economaidd: Gwerth Ychwanegol Crynswth y pen yn Abertawe yw £22,817 (2020); 8.6% yn uwch na lefel Cymru ond 21.0% yn is na chyfartaledd y DU. 13
  • Gweithgarwch economaidd: Mae 77.2% o breswylwyr oedran gweithio (16-64) Abertawe yn economaidd weithgar, gyda 117,200 yn gweithio (72.4% o'r rhai oedran gweithio) (blwyddyn yn diweddu Mehefin 2022). 14
  • Cyflogaeth: Mae 108,000 o bobl yn gweithio yn Abertawe, yn y sectorau gwasanaethau'n bennaf (89.8%), gyda 29.6% (31,900) wedi'u cyflogi yn y sector cyhoeddus (2021).  Amcangyfrifir bod 27,000 o bobl yn cymudo i Abertawe bob dydd (2021).15
  • Busnesau: Roedd 7,930 o fusnesau gweithredol yn Abertawe yn 2020, ac yn ystod y flwyddyn, cofnodwyd 1,050 o fusnesau newydd ac 895 o fusnesau a oedd wedi dod i ben. 16
  • Enillion: Mae enillion (canolrif) cyfartalog i weithwyr amser llawn yn Abertawe yn £593.10 yr wythnos a £30,262 y flwyddyn (Ebrill 2022). 17
  • Diweithdra: Mae 5,000 o bobl yn Abertawe (4.1% o'r boblogaeth 16+ oed sy'n anweithgar yn economaidd) yn ddi-waith (daeth cyfnod yr arolwg i ben ym mis Mehefin 2022).  Nifer yr hawlwyr at ddibenion gweinyddol (Medi 2022) oedd 5,400 (3.5% o breswylwyr oedran gweithio). 18
  • Amddifadedd: Mae Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru (MALlC) 2019 yn nodi bod 11.5% o ardaloedd lleol Abertawe ymysg y 10% mwyaf difreintiedig yng Nghymru. 19
  • Trafnidiaeth: Mae Abertawe'n cynnwys 1,128.2 cilometr (km) o ffyrdd (2021-2022), y mae 15.3km ohonynt yn draffordd a 102.3km yn ffyrdd 'A'.  Mae 164,600 o gerbydau trwyddedig yn Abertawe (Mehefin 2022), gan gynnwys 127,500 o geir. 20
  • Amaethyddiaeth: Mae 20,900 hectar o dir yn cael ei ffermio yn y sir, gydag oddeutu 380 o ffermydd sy'n economaidd weithredol  (Mehefin 2020). 21
  • Cadwraeth Drefol: Ar hyn o bryd yn Abertawe mae 31 o Ardaloedd Cadwraeth, 122 o Henebion a thros 500 o Adeiladau Rhestredig. 22
  • Gwastraff ac Ailgylchu: Casglwyd neu gynhyrchwyd 113,200 tunnell o wastraff yn Abertawe yn 2021-22, y cafodd 73,600 o dunelli (65.1%) eu hailddefnyddio, ei hailgylchu neu eu compostio (cyfartaledd Cymru - 65.2%). 23
  • Prisiau Tai: Ym mis Awst 2022, y pris gwerthu tŷ cyfartalog yn Abertawe oedd £196,492 - y cyfartaledd ar gyfer Cymru yw £220,059. 24
  • Twristiaeth: Yn ôl amcangyfrifon, roedd 4.79 miliwn o bobl wedi ymweld â Bae Abertawe yn 2019, gan wario £477.22 miliwn. 25

 

Ffynonellau a dolenni:

  1.  Dosbarthiad Trefol Gwledig (2011) o Ardaloedd Cynnyrch yng Nghymru a Lloegr, Swyddfa Ystadegau Gwladol (SYG). Mae mwy o wybodaeth ar gael yn www.abertawe.gov.uk/daearyddiaeth
  2.  Cyfrifiad 2021, SYG. Mae mwy o ystadegau, gan gynnwys poblogaeth yn ôl oed, ar gael yn www.abertawe.gov.uk/Cyfrifiad2021_canlyniadau
  3.  Cyfrifiad 2021, SYG.  Mae mwy o wybodaeth ar gael yn www.abertawe.gov.uk/Cyfrifiad2021_canlyniadau
  4.  Tablau cryno cofrestriadau genedigaethau a marwolaethau 2021, SYG.
  5.  Ystadegau Disgwyliad Oes Cyflwr Iechyd, 2018-20, SYG.
  6.  Amcangyfrifon Stoc Anheddau, Mawrth 2020, Ystadegau LlC.
  7.  Cyfrifiad 2021, SYG.
  8.  Mae mwy o wybodaeth ac ystadegau am wardiau Abertawe ar gael yn www.abertawe.gov.uk/proffiliauwardiau
  9.  Cyfrifiad Ysgolion Blynyddol ar Lefel Disgyblion (PLASC), Chwefror 2022.  Ystadegau LlC (cyhoeddwyd Awst 2022).
  10.  Ystadegau Addysg Uwch a Phellach 2020-21, LlC (cyhoeddwyd Chwefror 2022).
  11.  Amcangyfrifon Arolwg Poblogaeth Blynyddol (APS) 2021, SYG.  Ceir mwy o wybodaeth ym Mhroffil  Economaidd Abertawe sydd ar gael yn www.abertawe.gov.uk/proffileconomaidd
  12.  Cyfrifiad 2021, SYG.  Mae ystadegau cyfrifiadau ar gael yn www.abertawe.gov.uk/cyfrifiad
  13.  Ystadegau GYC (Gwerth Ychwanegol Crynswth) Rhanbarthol 2020, SYG. 
  14.  Amcangyfrifon APB ar gyfer y cyfnod sy'n dod i ben ym mis Mehefin 2022, SYG. 
  15.  a) Amcangyfrifon gweithle'r Gofrestr Busnesau ac Arolwg Cyflogaeth (BRES) 2021, SYG.  b) Tablau Cymudo a gyhoeddwyd gan LlC gan ddefnyddio amcangyfrifon APB (2021).
  16.  Ystadegau Demograffeg Busnesau 2020, SYG.
  17.  Arolwg Blynyddol o Oriau ac Enillion (ASHE), Ebrill 2022, SYG.
  18.  Ystadegau'r Farchnad Lafur, SYG.  Sylwer: mae mwy o wybodaeth am eitemau 14 i 19 ar gael yn www.abertawe.gov.uk/proffileconomaidd
  19.  Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru (MALlC) 2019, LlC.  Mae mwy o wybodaeth a data lleol ar gael yn www.abertawe.gov.uk/mallc2019
  20.  a) Hydoedd a Chyflwr Ffyrdd 2021-22, LlC.  b) Ystadegau Trwyddedu Cerbydau 2022 (Tabl VEH0105), yr Adran Drafnidiaeth.
  21.  Arolwg Amaethyddol Blynyddol Cymru 2020, LlC.
  22.  Mae mwy o wybodaeth am adeiladau rhestredig unigol, henebion ac ardaloedd cadwraeth yn Abertawe ar gael drwy www.abertawe.gov.uk/CreuLleoeddaThreftadaeth.
  23.  WasteDataFlow ac Ystadegau Rheoli Gwastraff Dinesig Awdurdodau Lleol 2021-22, LlC.
  24.  Mynegai Prisiau Tai'r Gofrestrfa Tir, Awst 2022, SYG.  Ceir mwy o wybodaeth am brisiau a gwerthiannau tai yn www.abertawe.gov.uk/proffileconomaidd
  25.  Crynodeb o ymchwil STEAM 2019 (Scarborough Tourism Economic Activity Model).  Mae mwy o wybodaeth ar gael yn Ymchwil i dwristiaeth ac ystadegau amdano

 

Os nad ydych yn gallu dod o hyd i'r hyn rydych yn chwilio amdano, cysylltwch â ni a byddwn yn gwneud ein gorau glas i ddarparu cyngor neu eich cyfeirio at ffynonellau gwybodaeth posib.